Klasyczna cytologia to podstawowy przesiewowy test w programie profilaktyki raka szyjki macicy finansowany przez NFZ. Polega na pobraniu wymazu z tarczy i kanału szyjki macicy w celu wykrycia zmian przedrakowych i raka w jego wczesnym stadium. Regularne badania ratują życie, dlatego program zachęca kobiety do profilaktyki.
Kto może skorzystać?
Program skierowany jest do kobiet w wieku 25–64 lat, które w ciągu ostatnich 3 lat nie wykonywały badania cytologicznego. Udział nie wymaga skierowania – wystarczy zgłosić się do poradni ginekologiczno‑położniczej posiadającej umowę z NFZ lub do wybranej poradni POZ współpracującej z położną. Zgłosić można się także przez e‑rejestrację.
Jak przebiega badanie?
Klasyczna cytologia to test przesiewowy wykonywany raz na 3 lata w ramach schematu tradycyjnego. Lekarz lub położna pobiera wymaz z szyjki macicy, który następnie jest oceniany pod mikroskopem. Jeżeli wynik jest prawidłowy, kolejną cytologię wykonuje się za 3 lata; w uzasadnionych przypadkach (zakażenie HIV, stosowanie immunosupresji) lekarz może zalecić badanie po roku. Jeśli wynik jest nieprawidłowy, pacjentka kierowana jest na dalszą diagnostykę, m.in. kolposkopię.
Jak się przygotować?
Na cytologię nie należy zgłaszać się w trakcie krwawienia miesiączkowego; zaleca się badanie 4 dni po ostatnim dniu miesiączki i nie później niż 4 dni przed kolejną miesiączką. Przez co najmniej 4 dni przed pobraniem nie należy stosować leków dopochwowych i najlepiej powstrzymać się od współżycia 1–2 dni wcześniej. Należy przynieść dokument tożsamości.
Dlaczego warto?
Rak szyjki macicy rozwija się bezobjawowo, a wczesne zmiany przedrakowe są całkowicie uleczalne. Badanie cytologiczne pozwala wykryć nieprawidłowości zanim rozwinie się nowotwór, co znacząco zwiększa szansę na pełne wyleczenie. Regularne badania pomagają obniżyć umieralność na raka szyjki macicy i dają kobietom spokój na kolejne lata.